Onnodig plastic: de winnaar is….

In deze tijd van het jaar ontkom je niet aan terugblikken, samenstellen van die populariteitslijstjes en het maken van goede voornemens. Ook zijn er in deze tijd extra veel prijsvragen en puzzels. Daarom zie je hieronder een foto van het meest onnodige stukje plastic ooit. Wat is het? Probeer het te raden. Een kleine tip het is ongeveer 11 cm hoog, de diameter van het ronde uiteinde is zo’n 6,5 cm. Aan het eind van deze post zal ik het verklappen wat het is.

2015-12-29_10.39.41 Lees verder

Duurzaam december

sinterklaasNog niet zo lang geleden werd december gewoon de wintermaand of sneeuwmaand genoemd. Inmiddels wordt december meestal de feestmaand genoemd. Ook wordt wel cadeaumaand of pakjesmaand gebruikt om december aan te geven. Dat is natuurlijk logisch want in december vallen veel feesten. Feesten met veel eten en veel cadeaus. Natuurlijk moeten we die feesten vieren, daar is niets mis mee. Maar laten we het op een duurzame manier doen. Er is helemaal niets mis mee om nu en dan uitgebreid te eten. Maar eet dan wel het liefst biologisch en niet te veel vlees. Het beste is om eten te gebruiken dat geproduceerd is in de regio en hoort bij het seizoen. En we moeten ook eens stil staan bij al die cadeaus. We worden overspoeld met sint en kerstcadeaus en daarbij komen ook vaak nog de kerstpakketten en relatiegeschenken. En al die cadeaus bij elkaar zijn behalve (soms) leuk ook een bron van onnodig veel energie- en grondstof gebruik en zorgen ook voor een berg afval.

Hoe kunnen we de decemberfeesten op een duurzame manier vieren?

Lees verder

Hoe duurzaam eet jij?

product kiezenSinds de post van vorige week heb je vast geen moeite meer om groenten en fruit te kiezen. Deze producten eet je nu dus al redelijk duurzaam. Maar zoals vorige week al opgemerkt is bij het kiezen is nog geen rekening gehouden met bijvoorbeeld de mensenrechten. Hoe kom je daar nu achter? Wat ook moeilijk is, zijn de samengestelde producten uit de supermarkt zoals  een chocolade reep of een pot jam? Ook daar is een handige app voor. Deze app van The Questionmark is gratis te downloaden en geeft heel veel informatie over het assortiment van de 8 grote supermarktketens: Albert Heijn, Jumbo, Plus, Coop, Lidl, Aldi, Marqt en Ecoplaza. Supermarkten waar we waarschijnlijk allemaal wel eens komen.

The Questionmark verzamelt product gegevens zoals ingrediënten, productie methoden, voedingswaarde, land(en) van herkomst, receptuur en keurmerk. In eerste instantie wordt de informatie op het etiket gebruikt maar de merkeigenaar wordt ook gevraagd meer gedetailleerde informatie te verstrekken. Uiteindelijk wordt een product op 4 hoofdthema’s beoordeelt. Deze hoofdthema’s zijn milieu, mensenrechten, dierenwelzijn en volksgezondheid. Ieder hoofdthema krijgt een eigen cijfer. Het product krijgt uiteindelijk een eindscore waar de verschillende scores samenkomen. Als consument krijgt je zo in één oogopslag te zien hoe duurzaam het product is. Een score van één cijfer is handig om snel te vergelijken. Maar omdat bij het samenstellen van zo’n eindscore informatie verloren gaat, zijn wanneer je meer wilt weten, de achterliggende thema cijfers ook nog te bekijken.

duurzaam in de supermarktThe Questionmark heeft al een deel van de supermarkt producten onderzocht (ook groenten en fruit, zodat je deze producten nu met twee app’s te lijf kunt). En is hard bezig het totale assortiment in kaart te brengen. Dat is natuurlijk een megaklus. Er zijn op dit moment nog heel wat producten die nog niet met de app bekeken kunnen worden. Voor producten zoals graanproducten, snacks en soep moet je nog zelf proberen het minst slechte product te kiezen. Maar goed dat zijn toch niet de meest gezonde producten, die kan je toch beter laten staan.

Duurzaam eten hoe doe je dat?

groenten en fruitBij een groene lifestyle hoort natuurlijk duurzaam eten. Wat kan je het beste kiezen? Er is zo veel keus: biologisch eten, eten uit de regio, eten met een keurmerk. Alles bij elkaar is er misschien wel een beetje te veel keus. Even boodschappen doen zorgt voor heel wat keuzestress.

Neem je fruit dat geteeld is in kassen waarbij dus heel wat brandstof is gebruikt of eet je fruit uit het buitenland geteeld in de buitenlucht? Dat fruit moet weer naar Nederland getransporteerd worden, dat kost ook weer energie.

Bij elkaar zorgen teelt, transport en verpakking van al het groenten en fruit voor de totale milieubelasting aan van het product. Voor een consument is het moeilijk om die milieubelasting goed mee te laten wegen bij het kopen van het eten. Met een beetje gezond verstand kom je er natuurlijk wel. Het is wel duidelijk dat frambozen in de winter voor een veel grotere milieubelasting zorgen dan een spruiten van de boer uit de regio. Maar alleen de producten van het seizoen eten is ook wel heel moeilijk. En wat kies je dan?

groenten en fruitEen goede hulp om toch de beste keus te maken is de app van de groente- en fruitkalender die te downloaden is op de site van Milieu Centraal. De kalender laat per maand en land van herkomst, weten in welke milieuklasse een product valt en wat dus de beste keus is. Eigenlijk heel eenvoudig de maand weet je en het land van herkomst kan je opzoeken. Dat staat op het product of op het schap vermeld.

Door de app te gebruiken kan je tijdens het boodschappen doen even snel nagaan of de keus van je product een verstandige keus is. En natuurlijk kies je ook nog voor biologisch. De milieubelasting door het energie gebruik is voor biologische producten niet beter maar het milieu wordt bij de teelt niet belast met pesticiden en dat is toch wel een heel groot pluspunt. Natuurlijk zijn er nog meer zaken die er voor zorgen dat een product meer of minder duurzaam is zoals eerlijke handel en dierenwelzijn. Daarover volgende keer meer.

Hoe duurzaam zet jij je koffie?

IMG_20151030_110302Nederland is inmiddels uitgegroeid tot het land waar de meeste koffie wordt gedronken. Gemiddeld drinken wij minstens 2 à 3 koppen koffie per dag. Veel koffie wordt buitenshuis gedronken maar ook thuis zetten we heel wat bakkies. Nog niet zo lang geleden was de enige koffie die werd gedronken filterkoffie, gezet met de hand of met een koffiezetapparaat. Filterkoffie wordt nog steeds veel gedronken maar voor een goede espresso hoef je tegenwoordig niet meer naar Italië. Er zijn diverse goede espressomachines voor huishoudelijk gebruik te koop.

IMG_20151030_145822Om het thuis zetten van espressokoffie eenvoudiger te maken verscheen, inmiddels al weer ruim 20 jaar geleden, de Nespresso machine. Een machine waar handig en snel in een paar tellen goede koffie kan worden gemaakt. En dat alles zonder te knoeien door het gebruik van speciale Nespresso cups. Het nadeel van deze cups is, behalve de prijs, dat ze voor bergen afval zorgen. Wordt bij filterkoffie en espresso alleen het filter en/of de koffieprut weggegooid bij het gebruik van de cups is dat wel anders. Je gooit na gebruik het hele cupje van aluminium inclusief de koffie weg.

IMG_20151030_145717 De fabrikant had wel door dat die berg afval negatief zou kunnen overkomen. Daarom is er een recycle systeem opgezet waarbij de koffieprut, het aluminium en plastic worden gescheiden. Het aluminium en plastic kan weer worden hergebruikt. De koffieprut wordt vergist totdat er biogas ontstaat dat omgezet wordt naar bio-elektriciteit. Klinkt allemaal heel goed maar het blijft een omslachtige methode, die veel energie kost. Het recyclen kan alleen bij een special Nespresso recycle bedrijf. De gebruikte cupjes reizen nog heel wat heen en weer voor ze gerecycled zijn.

Maar het kan nog erger. Toen de Nespresso op de markt kwam werden de cupjes alleen verkocht via de exclusieve Nespresso Club. Inmiddels is het octrooi ingetrokken, het Nespressobedrijf is niet meer de enige speler op de cupjesmarkt. Er is nu een levende handel van allerlei andere cups en type machines ontstaan.

IMG_20151030_145541De meeste nieuwe cupjes zijn van plastic gemaakt en worden helemaal niet meer gescheiden. Ze worden juist veel gebruikt omdat ze aanzienlijk goedkoper zijn dan de oorspronkelijke variant. Voor het milieu is dat een slechte zaak al dat plastic bij het restafval.

Wat kan je er aan doen? Investeren in een goede espressomachine is een optie. De machine is natuurlijk in aanschaf veel duurder maar een kopje koffie zet je voor en paar cent. Een cupje is al gauw 20 cent duurder. De machine heb je al gauw terug verdiend zeker als je een grote koffie drinker bent.

Heb je een cupjes apparaat en is die nog niet aan vervanging toe dan kan je een RVS hervulbare cup aan te schaffen. Het is natuurlijk iets meer werk om een kopje koffie te zetten. Voor het milieu is het stukken beter, zeker als je ook nog biologische koffie gebruikt. Dat wordt een super lekker kopje koffie. En het wordt nog extra lekker door te drinken uit het mooiste kopje ooit (Roodgras) zoals Kooi&Co op dit moment gebruikt.

IMG_20151030_145935

Brei een IJslandse trui

Dit keer geen lange chemische uitleg zoals vorige week maar ook een manier om duurzaam te leven. Een makkelijke manier of ieder geval een manier die je zo moeilijk kan maken als je zelf wilt. Hoe dan? Gewoon door zelf een trui te breien. Als je een warme trui draagt wanneer het koud is, ben je heel duurzaam bezig, omdat dan de verwarming lager kan. Iedere graad dat de verwarming lager brandt wordt 6% energie bespaard en is dus ook de CO₂ uitstoot minder. Als iedereen in Nederland dat zou doen, scheelt dat 6,4 miljoen kg CO₂ per dag.

Er wordt sinds 2005 ieder jaar een warme truiendag georganiseerd door het Klimaatverbond Nederland. De bedoeling is natuurlijk dat je merkt hoe eenvoudig het is om energie te besparen. En dat je, behalve die ene dag, steeds vaker een trui zal aandoen in plaats van de verwarming hoog te zetten. De eerstvolgende is op 5 februari 2016 dus als je nu begint met breien is de trui wel op tijd af. En heb je helemaal geen zin om een trui te breien misschien wil iemand anders voor je in de (brei-)pennen klimmen. Maar je kunt er natuurlijk ook gewoon één kopen.

IMG_20150926_103414Ik heb de afgelopen weken gewerkt aan een trui die gebreid is volgens een IJslands patroon. Eind juli ben ik er aan begonnen en sinds vorige week is de trui af. Eigenlijk had ik gedacht dat ik er veel langer over zou doen want zoveel ervaring heb ik nu ook weer niet. En zeker niet met die motieven gebreid volgens de IJslandse manier.

Waarom dan zo’n ambitieus plan? Dat zit zo, in juni was ik een paar weken op IJsland. Daar hangen de winkels vol met echte wollen truien, die met de hand gebreid zijn op rondbreipennen met een speciaal patroon over de schouders. Ik wilde zo’n trui kopen maar helaas kon ik niet de ultieme trui vinden. Ze waren vaak van te grove wol of de kleur, of kleuren combinatie, was niet naar mijn zin. Gelukkig heeft ieder supermarkt daar, zelfs in het kleinste dorp, een wolafdeling met de mooiste IJslandse wol. Zulke mooie wol en de meest prachtige kleuren, ik was direct verkocht. Na zoeken op internet vond ik verschillende patronen met de beschrijving in het Engels. Toen moest ik wel.

bolletjes lettlopi Het was leuk om mijn eigen kleurencombinatie te kunnen kiezen. Ik heb gekozen voor de kleuren die ik veel op IJsland zag. Veel grijze tinten zoals je die ziet van al het lava. Fris groen van de planten, in juni is het op IJsland namelijk nog voorjaar. Het oker van het nog dorre gras en natuurlijk het heldere blauw van de lucht.

Het breien was echt wel even wennen. Het lijf wordt op een rondbreipen en de mouwen op 4 losse pennen rondgebreid. Wanneer het motief van de kraag begint worden lijf en mouwen samen op één rondbreipen gezet. Behalve een aantal steken die onder de oksel vallen, die blijven tijdelijk op een hulpdraad wachten. Als de trui helemaal klaar is naai je deze steken dicht. Dit is het enige naaiwerk is verder zijn er geen naden.

Echte IJslandse wol is te koop in Nederland maar leuker is misschien om via internet bij echte IJslandse firma’s te bestellen. De verzendkosten vanuit IJsland zijn wat hoger maar de prijs van de wol is een stuk lager. Vanaf zo’n 6 bollen ben je al goedkoper uit wanneer je het in IJsland besteld. Er zijn gratis patronen te vinden op de sites waar je ook wol kan bestellen (zie de links hieronder).

IMG_20150926_163956En laat nu de laatste weken, in de modebijlage van diverse kranten en tijdschriften, berichten over IJslandse truien staan. Let op, deze truien worden de topper de komende winter! Begin snel met breien terwijl je naar de Deense versie van The Killing kijkt. De serie waarin Sarah Lund in ieder aflevering een IJslandse trui aan heeft. Ik ga snel aan een volgende trui beginnen zodat ik, net als Sarah Lund, nog eens van trui kan wisselen.

 

Op de site van Istex kan je alles lezen over IJslandse wol en patronen vinden. Wol kan je bestellen bij Alafoss en Shopicelandic. Op deze sites vind je ook wat patronen (dezelfde als bij Istex)

 

Duurzaam eten is niet moeilijk

IMG_20150902_135141Bij duurzaam leven hoort natuurlijk ook duurzaam eten. Zo moeilijk is dat niet. Om te beginnen kan je proberen om minder voedsel te verspillen. Probeer het maar, het kost je geen cent. Als het goed is bespaar je juist geld.

Het gebeurt zo vaak, je hebt net iets te veel eten gekookt en er blijft iets over. Of je vergeet dat er eten in de koelkast ligt weg te rotten. Soms ontkom je er gewoon niet aan en belandt er voedsel in de groenbak. Omdat het steeds kleine hoeveelheden zijn die worden weg gegooid lijkt het wel mee te vallen. Maar wist je dat  een Nederlandse consument per jaar gemiddeld 50 kilo voedsel weggooit. Omgerekend in geld is dat wel 150 euro per persoon per jaar!

Behalve dat voedsel weggooien je onnodig geld kost is het ook slecht voor het milieu. Om het voedsel te laten groeien is energie nodig geweest in de vorm van water, veevoer, brandstof. Ook is er vaak kunstmest of een bestrijdingsmiddel gebruikt. Vervolgens wordt het vervoerd, verpakt en bereid, dat kost ook weer energie. Al het voedsel dat wordt weggegooid zorgt voor veel energieverlies en CO2 uitstoot, want het grootste deel van het weggegooide voedsel (90%) verdwijnt bij het restafval en wordt verbrand.

Zo zijn we dus weinig duurzaam bezig. Wat kunnen we er zelf doen om minder weg te gooien?

  • Allereerst moeten we wat beter opletten wanneer we boodschappen doen. Alleen dat kopen wat we echt nodig hebben. Aanbiedingen zoals twee voor de prijs van één, waarmee de supers stunten, zijn leuk wanneer het om houdbare producten gaat. Maar van verse producten is het vaak te veel. Koop zo’n aanbieding alleen wanneer je zeker weet dat het ook op gaat. Of geef de tweede verpakking direct weg dan kan  je er tenminste iemand blij mee maken.
  • Zorg dat kwetsbare producten tijdens het transport naar huis beschermd zijn. Want wanneer producten onderweg beschadigd raken, zullen ze sneller bederven.
  • Houdt diepvriesproducten op weg naar huis zo koud mogelijk en berg ze snel weer koud op. Wanneer diepvriesproducten één of meerdere keren wat ontdooit raken gaat de kwaliteit snel achteruit.
  • Let op de houdbaarheidsdatum maar realiseer je dat dit maar een indicatie is. Vaak kan het product nog goed gegeten worden wanneer deze datum is verstreken.
  • Wanner je kookt volg dan niet klakkeloos het recept of de aanwijzingen op de verpakking. Op de verpakking van rijst staat bijvoorbeeld als aanbeveling 75 gram per persoon maar niet iedereen is een even grote eter.
  • Wanneer er dan toch iets van het bereide eten overblijft, gooi het dan niet direct weg. Koel het snel af en bewaar het in de koelkast. Gebruik het de volgende dag als lunchhapje of verwerk het op een slimme manier in de volgende hoofdmaaltijd. Er is zelfs een site waar je ideeën op kunt doen om creatief met kliekjes te koken  (kliekipedia.nl).

Of neem kippen, die eten dolgraag de restjes op en belonen je met verse eitjes. Zoals mijn drie dames hieronder. Maar ja, daar heb je natuurlijk wel een tuin voor nodig en die heeft helaas niet iedereen.

IMG_20150902_135424

Welke tas kies jij?

Wanneer je boodschappen doet is één van de vragen bij het afrekenen: tasje erbij? Of er wordt gevraagd : gaat het zo mee? Zo niet dan komt er direct direct een plastic tas over de toonbank. Ook in de supermarkt en op de markt worden de producten in flinterdunne tasjes aangeboden. Het valt niet mee om zonder plastic zakjes thuis te komen.

20150821_100559Veel van de plastic tassen kan je nog één of meerdere keren gebruiken. Als je ze niet direct weggooit, zijn plastic tassen wel duurzaam. De milieudruk van plastic tassen is relatief laag wanneer allen naar de productie wordt gekeken. Dit geldt vooral van de wat stevige plastic tassen.  Het  probleem van plastic tasjes is dat ze in het milieu kunnen belanden. De meeste mensen hebben wel van de plastic soep gehoord, de drijvende eilanden in het noorden van de Grote of Stille Oceaan waar enorme hoeveelheden plastic en ander afval bijeen drijven. Ook in de Noordzee is het plastic afval een probleem. Het richt een enorme slachting aan onder de dieren. Op land worden dieren gedood omdat ze plastic eten of er verstrikt in raken.

Het grootste venijn zit in de zogenoemde hemdtasjes. Deze tasjes zijn zo dun dat ze vaak maar één keer gebruikt kunnen worden. Daardoor zijn ze dus echt veel slechter voor het milieu. Vanaf 1 januari 2016 wordt in Nederland het gratis hemdtasje verboden. Winkeliers mogen nog wel plastic tassen aanbieden maar dan moet de klant er voor betalen. Dat zullen dus de stevige tassen zijn. In heel Europa worden soortgelijke maatregelen genomen om het gebruik van plastic tassen te verminderen. Het streven is dat in 2025 er nog maar veertig tassen per Europeaan worden gebruikt. Nu wordt dit gebruik geschat op meer dan 200.

Wat kunnen wij als klant doen? Alles vervangen door papieren zakken en tassen is ook geen oplossing. Ook papieren tassen belasten het milieu. Voor papier is de milieudruk  bij de productie zelfs hoger. Er wordt bij de productie meer energie en water gebruikt daarnaast komt er ook meer CO2  vrij. Paper is natuurlijk wel in het milieu stukken beter afbreekbaar. Papieren zwerfvuil zal niet gauw voor problemen zorgen. Daarnaast wordt papier gemaakt uit hout van bomen en die bomen nemen tijdens hun leven heel wat CO2  op. Het is goed om zowel de plastic als papieren tassen meerdere malen te gebruiken. Na gebruik gaat het papier dan in de papierbak en het plastic in de plastic recyclebak.

Het allerbeste is om zoveel mogelijk een eigen tas mee te nemen en die tas ook zo lang mogelijk te gebruiken. Investeer in een jute tas of maak er zelf één van afgedankte gordijnen of oude kleding.

Volgende week in Kooi&Co: maak je eigen tas.

Verpakkingvrije winkel

2015-05-23_15.57.15Het is eindelijk zo ver, de eerste verpakkingsvrije winkel is in Nederland geopend. De winkel met de prachtige naam Opgeweckt Noord bevindt in de stad Groningen. In deze eerste verpakkingsvrije winkel worden biologische producten verkocht liefst van boeren uit de buurt. De producten in de winkel worden onverpakt aangeboden. In de winkel staan grote dispenser met de zogenaamde droogwaren, zoals koffie, bonen en rijst. Maar er kunnen ook flessen gevuld worden met olie, azijn en andere vloeistoffen. Het is de bedoeling dat de klant zelf de verpakking meeneemt.

Je kunt een glazen pot of een doosje of zakje meenemen en deze weeg je dan voor het vullen. De weegschaal geeft een sticker met het gewicht van de pot of het bakje. Na vullen weet je zo precies hoeveel je van plan bent te kopen. Handig is dat het is thuis ook gelijk goed ingepakt is. Nooit meer die scheurende plastic zakjes of kapotte kartonnen doosjes in je keukenkastje. Het is ook ideaal dat je zo precies de hoeveelheid kan kopen die je wilt. Dus nooit meer te veel etenswaren in huis die liggen te verstoffen en nog beter er worden veel minder verpakkingsmaterialen gebruikt.

2015-05-22_15.38.45Je kunt wel nagaan dat op deze manier het afvalprobleem stevig wordt aangepakt. Zeker wanneer er meer van dit soort winkels gaan verschijnen in Nederland. Want Groningen ligt nu niet direct bij veel mensen om de hoek. Ook voor mij is het helaas te ver weg. Gelukkig zijn er serieuze plannen voor een verpakkingsvrije winkel in Utrecht. De berichten zijn dat deze winkel, die de naam zal krijgen van Bag&Bay, binnen enkele maanden opent. Daar moet ik dus op wachten, voorlopig maar handige potjes sparen.