Baking soda, wat is het en wat kan je er mee?

baking soda

Baking soda, zuiveringszout, natriumwaterstofcarbonaat, natriumbicarbonaat, dubbelkoolzure soda, NaHCO3 zijn allemaal namen voor hetzelfde product. Nog maar een paar jaar geleden werd het in Nederland door de gewone consument nauwelijks gebruikt. Een enkele keer was een theelepeltje in een Engels (al dan niet vertaald) bakrecept nodig.  Om het te kopen moest je echt je best doen. Bij de drogist waren kleine doosje met ongeveer een onsje poeder te koop voor ruim 3 euro. Bij de toko en in de landen om ons heen waren wat grotere verpakkingen te koop. Dus ieder vakantie nam ik een pakje mee. Al gauw merkte ik dat er zoveel meer kan met zuiveringszout. Inmiddels gebruik ik zuiveringszout naast het bakken ook bij het schoonmaken. Er zijn talloze milieuvriendelijke toepassingen. Lees in deze en vooral volgende blog hierover meer. Nu allereerst een antwoord op de vraag: ‘wat is baking soda en wat zijn de verschillen met het Nederlandse bakpoeder en huishoud soda?’.

baking soda 2

Wat is precies baking soda?

Baking soda of zuiveringszout is een zout dat bestaat uit bicarbonaat (-HCO3) en natrium (Na-) en daarom ook wel natriumbicarbonaat heet. Aanvankelijk werd het zout alleen in de natuur gevonden. Het is bekend dat de Egyptenaren het al gebruikten. Vooral vanwege de goede schoonmaak eigenschappen was er veel vraag naar. Daarom is al enkele eeuwen geleden een manier gevonden om het zout synthetisch te fabriceren. Natriumbicarbonaat is ook een stof die we gewoon in ons lichaam maken. Het wordt geproduceerd door de alvleesklier om de zure maaginhoud te neutraliseren in de twaalfvingerige darm.

Hoe werkt zuiveringszout?

Baking soda wordt bij het bakken gebruikt om het baksel te laten rijzen. Het rijzen wordt veroorzaakt doordat het natriumbicarbonaat wanneer er een zuur aan wordt toegevoegd kooldioxide gaat produceren. In bakrecepten voeg je daarom karnemelk, yoghurt of citroensap toe. Door het geproduceerde kooldioxide ontstaan er belletjes in het deeg en deze maken het baksel luchtig.

Kan je in recepten baking soda vervangen door bakpoeder?

Baking soda is niet precies hetzelfde als bakpoeder. Backing soda produceert direct na het in aanraking komen met zuur vocht het kooldioxide. Bij het bakken voeg je daarom baking soda op het allerlaatste moment toe omdat anders de vrijkomende belletjes al ontsnapt zijn en dus niet helpen het deeg te laten rijzen. Met bakpoeder heb je dit probleem iets minder. Bakpoeder is ook natriumbicarbonaat met daaraan toegevoegd een droog zuur. Het vrijkomen van het kooldioxide begint daardoor iets later. Pas nadat het gedroogde zuur is opgelost in het natte deeg zullen de kooldioxide belletjes verschijnen en het deeg laten rijzen. Maar let op, je kunt nog steeds niet te lang wachten voor het baksel de oven in gaat. Je kunt wel bakpoeder gebruiken in plaats van baking soda maar je moet dan  tweemaal zoveel gebruiken. Dus twee lepeltjes bakpoeder in plaats van 1 lepeltje bakpoeder.

Bakpoeder kan je trouwens heel goed zelf maken door 1 deel baking soda, 1 deel maïzena (om het bakpoeder zo lang mogelijk droog te houden) en 2 delen wijnsteenzuur (het zuur in droge vorm) samen te voegen.

Is er verschil tussen baking soda en gewone huishoud soda?

Tussen baking soda en gewone huishoud soda is zeker een verschil. Beide reageren met zuren waarbij door de chemische reactie CO2 (koolstofdioxide ) ontstaat. Huishoud soda bindt twee keer zoveel zuur als baking soda en daardoor is deze soda zelfs bijtend. Gebruik daarom huishoud soda nooit om te bakken! Voor schoonmaken maakt het niet uit welke soda je gebruikt. Huishoud soda is zelfs goedkoper.

 

Waarvoor kan je baking soda nog meer in de keuken gebruiken?

  • Voor het maken van een luchtige omelet voeg een halve theelepel toe aan 3 eieren.
  • Ben je dol bruine bonen maar niet op de nawerking in je darmen. Voeg dan tijdens het koken een snuf zuiveringszout toe. Het vermindert de gasvorming in je darmen aanzienlijk.
  • Om snijplanken goed schoon te maken. Schuur hiervoor de snijplank met1 lepel zuiveringszout, 1 lepel keukenzout en 1 lepel water. Naspoelen met heet water en de snijplank is super schoon.
  • Handen krijgen weer een frisse geur na het snijden van knoflook door in plaats van zeep de handen te wassen met 2 theelepels zout.
  • Aangebrande pannen zijn eenvoudig te reinigen door aan een bodem water 3 of meer eetlepels zuiveringszout (hoeveelheid hangt af van de grootte van de pan) toe te voegen. Water aan de kook brengen, laten afkoelen en een paar uur laten staan. Het vuil weekt bijna vanzelf los.
  • Vieze geur uit de vuilnisemmer voorkom je door wat zuiveringszout in de emmer te strooien.
  • De koelkast behoudt een frisse geur door een klein bakje gevuld met zuiveringszout in de koelkast te plaatsen.

Dit zijn slechts een paar voorbeelden. Volgende keer nog veel meer.

2 reacties op “Baking soda, wat is het en wat kan je er mee?

  1. Dank voor alle tips. Handig!
    Bij mijn Engelse recepten staat overigens bijna altijd naast het natriumbicarbonaat een schepje ‘cream of tartar’ vermeld. Daar heb jij het hier niet over…Dat doe ik braaf, maar wat doet dit? Is dat ook zo’n vertrager?

    • Cream of tartar is wijnsteenpoeder en voeg je toe als zuur element om de baking soda te activeren. Het hangt een beetje van het recept af of je echt wijnsteenpoeder moet gebruiken. Vaak kan je een ander zuur gebruiken zoals citroen, azijn, yoghurt of karnemelk.

Geef een reactie