Over potgrond, turf en de moestuintjesrage.

Wat heeft potgrond met de moestuintjesrage te maken? Meer dan je misschien denkt want mede door de moestuintjesactie van supermarkt Albert Heijn is het zelf groenten kweken weer helemaal in. De weggeefactie was een succes gezien de hoeveelheid kinderen die achter dranghekken de vertrekkende klanten om deze moestuintjes vroegen. Veel volwassenen (waaronder ik) namen de bakjes ook graag aan. Want ja, het is toch leuk en duurzaam al die groenten uit de tuin? Dat is niet helemaal het geval en dan niet eens omdat weggeefacties per definitie niet duurzaam zijn maar omdat we door al dat zelf kweken veel potgrond gebruiken.

De kleine kiemplanten kunnen alleen maar uitgroeien in een grotere pot gevuld met grond. Daarvoor wordt dan potgrond gebruikt omdat deze grond de goede structuur heeft om de wortels te laten roeien, het water goed kan opnemen en de juiste voedingsstoffen bevat. Maar helaas de meeste potgrond is helemaal niet zo duurzaam.

Waarom is potgrond vaak niet duurzaam?

Potgrond bestaat voor 80 tot 90 procent uit veen. Veen is ook bekend onder de naam turf. Het is een natuurlijk materiaal samengesteld uit plantenresten, die gedurende duizenden jaren, in de bodem zijn gezakt. Tijdens het zakken in de natte bodem rotten de plantenresten. Bij het rotten komt koolstof vrij en en die wordt in de grond opgenomen. Omdat het veen nat en drassig is blijft de koolstof in de bodem. Maar bij het afgraven wordt het veen drooggelegd en dan komt het koolstof in de vorm van CO2 vrij. Afgraven van veen zorgt daardoor voor een enorme toename van CO2 (of broeikasgas zoals het ook wel wordt genoemd) en het veenlandschap verdwijnt.

Waarom is het erg dat het veenlandschap wordt afgegraven?

Het veenlandschap is een bijzonder landschap met een geheel eigen ecosysteem waarin veel zeldzame dieren en planten leven. Dit landschap wordt voor potgrond in rap tempo afgegraven. Dit is  een vrijwel onherstelbaar proces omdat veenlandschap zich zo langzaam ontwikkelt. De plantenresten vormen per jaar een laagje van 1 cm. Hiervan blijft nadat het is omgezet in veen slechts 1 mm over. Wanneer er dus een meter veen wordt afgegraven, verdwijnt er een laag die in duizend jaar is gevormd.

Zijn er alternatieven?

Er bestaat potgrond met het keurmerk RHP (regeling handelspotgrond). De grond voldoet dan aan eisen voor kwaliteit en herkomst. De winning van het veen gebeurt op zogenaamde productievelden. Dit schijnt niet ten koste te gaan van natuurgebieden (?). Na gebruik van een productieveld wordt er weer natuurgebied van gemaakt. De grondwaterstand wordt verhoogd, zodat de natuur zich er kan herstellen.Dat helpt misschien wel iets maar pas na honderden jaren heb je weer echt dikke laag veen en het verandert niets aan de klimaatbelasting.

Het is beter om potgrond te gebruiken waar veen is vervangen door kokosresten, boomschors of meer compost. Er zijn verschillende veenvrije merken potgrond. Het best verkrijgbare is het merk ECOstyle  waarin gecomposteerde kokosvezel één van de basis ingrediënten is. Helaas blijkt uit een test van de consumentenbond (april, 2017) dat deze potgrond matig voldeed omdat het weinig voedingsstoffen bevatte. Gelukkig is dat op te lossen door wat extra mest toe te voegen.

Wat kan je zelf doen?

Op de zakken grond wordt niet precies vermeld hoeveel veen in het product aanwezig is. Daardoor is het moeilijk om een soort te kiezen die relatief weinig veen bevat. Het beste is om te kiezen voor een veenvrije variant of zelf je potgrond te maken. Zelf potgrond maken is helemaal niet zo moeilijk (zie hieronder voor het recept). Je verzamelt wat aarde, liefst arme grond dus grond met weinig voedingsstoffen. Oude grond van kamerplanten of grond uit park of tuin is prima. Ideaal is de grond van molshopen, die is lekker los. Alleen moet je dan met een emmertje en schepje op stap om het te verzamelen en dat kan wat vragen oproepen bij passanten. Aan de aarde voeg je kokosvezel en compost toe. De kokosvezels zorgen ervoor dat het vocht goed wordt vastgehouden. Zelfs nog beter dan grond met turf want turf heeft de eigenschap dat het geen vocht meer opneemt als het ooit is uitgedroogd. De compost is nodig als voeding.

 

Hier het recept voor DIY potgrond.

  • 1 deel aarde
  • 1 deel kokosvezel
  • 2 delen voedzame compost

O ja, de tabletjes aarde die bij de moestuintjes van AH werden geleverd zijn trouwens goed, die bestaan uit samengeperst kokosgruis. Geen schuldgevoel daarover dus.

Geef een reactie