Vuist tegen de bio-industrie

boerderij dierenOok meegedaan aan de VeganChallange? De maand oktober was weer de maand van de VeganChallenge, een project van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme. Zij organiseren twee keer per jaar deze challange om zoveel mogelijk mensen te bewegen om vegan te eten. Dus een maand geen vlees of vis, en ook geen zuivelproducten, eieren, honing en andere producten van dierlijke oorsprong of met dierlijke ingrediënten. Vegan is dus nog een stapje strikter dan vegetarisch. Vegatisch in het kwadraat zeg maar.

koeNu vind Kooi&Co dat iedereen zelf moet weten wat hij of zij eet. Maar vegetarisch of vegan is zo gek nog niet. Het zou mooi zijn wanneer er minder vlees zou worden gegeten en er zou zeker geen vlees uit de bio-industrie mogen worden gegeten. Lees verder

Hé snotneus, welke zakdoek gebruik je?

zakdoek afvalSnotneuzen zijn er zolang er mensen bestaan. Zeker nu de herfst weer genadeloos toeslaat hebben we de zakdoeken weer hard nodig. Welke zakdoek kan je nu het beste gebruiken? Welke is het meest duurzaam, een papieren of een stoffen zakdoek?

Papieren zakdoekjes bestaan nog geen 110 jaar. Pas in 1925 verscheen er in Amerika de eerste papieren zakdoek van het merk Kleenex, vier jaar later gevolgd door een Europese variant van het merk Tempo. Inmiddels is het papieren zakdoekje niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Er zijn allerlei soorten en in verschillende verpakkingen van diverse merken op de markt. Zelfs de twee oudste merken zijn nog stevig aanwezig.  In de voorgaande eeuwen werden zakdoeken van stof gebruikt om de neus te snuiten. Natuurlijk kon lang niet iedereen zich een zakdoek veroorloven. Snuiten met behulp van duim en wijsvinger bracht dan uitkomst of de neus werd gewoon aan de kleding afgeveegd. Dat zal nog steeds wel gebeuren maar we grijpen meestal naar een papieren zakdoekje of een stoffen variant.

gevouwen zakdoekenEr is uitgerekend dat we gemiddeld per jaar 1200 keer onze neus snuiten. Daarbij gebruiken we dan zo’n 800 papieren zakdoekjes of 30 stoffen zakdoeken. De papieren zakdoekjes verdwijnen direct bij het afval. De stoffen zakdoeken moeten regelmatig gewassen worden. Stoffen zakdoeken worden dan wel keer op keer gebruikt maar de productie van katoen en het weven van de zakdoek kost erg veel energie. En je moet het natuurlijk ook regelmatig wassen wat weer water, wasmiddel en energie kost. Een nieuw gekochte katoenen zakdoek moet meer dan 9 jaar worden gebruikt om net zo duurzaam als een papieren zakdoek te worden.

Het gebruik van papieren zakdoekjes is vijf tot zeven keer duurzamer dan stoffen zakdoeken. En tissues uit een doos zijn nog duurzamer omdat ze uit minder dik papier bestaan dan de zakdoeken uit pakjes. Als je een stoffen zakdoek prettiger vindt voor je neus moet je de zakdoek jarenlang hergebruiken. Dat is natuurlijk heel goed mogelijk als je er een beetje zuinig mee omspringt. Nog beter is als je reeds lang bestaande katoenen zakdoeken gebruikt (gekregen of gekocht van grootouders, kringloop of zo), als je dat tenminste geen vies idee vindt.tissueboxHoewel misschien een stoffen zakdoek iets zachter voor je neus kan zijn, is een papieren zakdoek iets meer hygiënisch. Er is dus veel te zeggen om en papieren zakdoek te kiezen. Zeker wanneer je onbedrukte, ongekleurde, ongeparfumeerde papieren zakdoekjes uit een tissue-box gebruikt. Zeker als je een box kan vinden die geen stuk plastic bij de opening heeft (zoals wel het geval is op bovenstaande foto). De pakjes van 10 zakdoekjes in een plastic verpakking zijn natuurlijk minder duurzaam. Ieder pakje heeft een eigen plastic verpakking al dan niet hersluitbaar. Daarnaast worden een aantal pakjes samen tot één grote verpakking weer in plastic verpakt. Zo wordt er ongemerkt heel wat plastic gebruikt.

snotzakdoekenZou het niet veel handiger zijn in de grootverpakkingen de zakdoekjes per 10 stuks met een papieren strookje te bundelen. Eventueel wordt er in zo’n groot pak één klein pakje in plastic aangeboden, die dan meerdere keren gebruikt kan worden. Ik zie trouwens legio mogelijkheden voor de creatieve Etsy community. Leuke hoesjes van stof, vilt en/of karton en daar stoppen we dan de losse papieren zakdoekje in. Scheelt bergen met onnodig plastic!

Anti aanbakpannen liever niet gebruiken.

ZespannenMoet dat nu, weer zo’n serieus onderwerp vol chemische zaken. Helaas, het is voor ons consumenten namelijk belangrijk zoveel mogelijk te weten over de (mogelijk) gevaarlijke stoffen die ons omringen. Daarom nu informatie over waarom het beter is geen anti aanbakpannen met een teflon coating te gebruiken en welke pan je beter kan kiezen. Maar om het niet te saai te maken met extra veel plaatjes want dat leest makkelijker.

Wat is precies een anti aanbakpan?

2015-09-20 12.14.41Meestal wordt met een anti aanbak pan een pan bedoeld waarin een grijs laagje kuntstof is aangebracht. Dit soort pannen worden soms ook wel tefalpan genoemd naar de meest voorkomende merknaam van dit soort pannen: Tefal. In deze pannen is een grijs laagje Teflon aangebracht. Teflon is een merknaam voor de chemische stof PTFE (PolyTetraFluorEthyleen) en dit is een stof die zowel water, vuil als vet kan afstoten. Daardoor is het mogelijk om in een pan met een Teflon laag bijna zonder vet te bakken en te braden. En niet alleen in de bakpan zit Teflon maar ook in bijvoorbeeld taart- en cakevormen, tosti-ijzer en gourmetstel. Teflon wordt niet allen gebruikt in pannen maar ook in kleding, tapijten, smeerolie en blusmiddelen. Heel wat mogelijkheden om er mee in aanraking te komen dus.

Wat is het probleem?

dwarse pannenToen de pannen op de markt kwamen leek het een geweldige uitvinding want er was veel minder vet nodig om te bakken. Helaas zijn er ook grote nadelen want naast het PTFE komt ook een andere stof in Teflon voor namelijk PFOA (perfluoroctaanzuur). Deze stof wordt gebruikt om de laag PTFE vast te maken aan de pan. PFOA is in het Teflon de grootste boosdoener. Het is een stof die van nature niet in het milieu voorkomt. Maar inmiddels zit het overal in, in de bodem, in ons drinkwater, in ons eten. Het zit zelfs in onze lichamen, het blijft aanwezig in het bloed en de lever. En het niveau stapelt zich zelfs jaar na jaar op. Onderzoek bij dieren toonde aan dat blootstelling aan PFOA schade aan de lever, het immuunsysteem en de hormoonspiegel kan veroorzaken.

Krijgen we veel PFOA binnen wanneer we een anti aanbakpan gebruiken?

bakpannen in winkelOp dit moment is de beschikbare informatie niet voldoende om uitsluitsel te geven of gebruik van deze pannen gevaarlijk is. Wel is bekend dat zowel PFTE (Teflon) als PFOA zacht worden bij verhitting en dan bij een hoge temperatuur kunnen verdampen. Voor PFTE is de temperatuur 391 graden en voor PFOA 260 graden. Temperaturen die bij bakken en braden wel bereikt kunnen worden. Op dat moment komen er giftige gassen vrij. Ook kan de kunststof laag beschadigd raken door scherpe voorwerpen of door slijtage. Vandaar dat je nooit met ijzeren spatels in een anti aanbakpan moet roeren.

Er zijn in de winkels Tefal pannen waarop staat PFOA vrij, hoe kan dat?

PFOA vrijDat PFOA geen onschuldige stof is wel duidelijk. Vooral bij de productie van Teflon komen grote hoeveelheden PFOA vrij. In Europees verband zijn er nu maatregelen genomen. Er is vastgesteld dat PFOA een zeer zorgwekkende stof is en daarom dit jaar op de Kandidatenlijst geplaatst waarna verdere maatregelen tot verbod of beperking kunnen worden genomen. Goede regelgeving heeft helaas veel tijd nodig. Teflon kan ook zonder PFOA gemaakt worden dan wordt het PFOA vervangen door C8-fluerotelomeren. Helaas kunnen die C8-fluerotelomeren in het milieu weer worden omgezet in PFOA. Veel schieten we daar dus niet mee op. Beter is om Teflonpannen en de andere producten waar Teflon in wordt verwerkt, niet meer te gebruiken. En vooral de oude pannen, waarin zeker PFOA aanwezig is, te vervangen.

Hoe kan je dan nog bakken?

2015-09-20 13.52.20

Gelukkig zijn er nog wel alternatieven, meerdere zelfs. Denk bijvoorbeeld aan pannen van emaille, RVS, gietijzer of aan een pan met keramische coating. De keramische pannen zijn vrij nieuw. Zelfs het merk Tefal maakt ze! Ze kunnen worden verhit tot 450 graden zonder dat de keramische laag loslaat of er giftige dampen vrijkomen. Volgens de fabrikant is bakken met olie of boter niet nodig is en ze erg gemakkelijk zijn schoon te maken. Ik heb naast een goede gietijzeren pan ook een keramische maar merk dat het resultaat met een beetje olie toch echt wat beter wordt. Maar ach, een beetje olijfolie past toch helemaal in het gezonde Mediterrane dieet.

 

Dag van de duurzaamheid

IMG_20151001_194144Kooi & Co heeft duurzaamheid hoog in het vaandel en daarom moet de dag van de duurzaamheid zeker onder jullie aandacht gebracht worden. Vrijdag 9 oktober is het weer zover dan is de landelijke dag van de duurzaamheid. Op deze dag laat Nederland zien hoe de wereld schoner, mooier en eerlijker kan. In het hele land zullen duizenden duurzame activiteiten plaatsvinden, georganiseerd door particulieren, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden. Er worden dan initiatieven georganiseerd rond duurzaam omgaan met voedsel, afval, vervoer en energie. Voor het zevende achtereenvolgende jaar wordt door Urgenda opgeroepen mee te doen aan deze activiteiten. Urgenda is de organisatie voor duurzaamheid en innovatie, zij willen Nederland sneller duurzaam maken, samen met bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en particulieren.

IMG_20151001_194310De NOS besteedt ook aandacht aan deze dag. Vanuit Pakhuis de Zwijger in Amsterdam wordt een live uitzending verzorgd. Er zullen diverse sprekers hun verhaal vertellen en de initiatieven uit het hele land worden verder uitgelicht. Het is te volgen op NPO 2 van 19.20 – 20.30 uur en 23.00 – 23.30 uur..

Ook de kinderen zijn  deze dag een belangrijke doelgroep. Zij willen tenslotte in de toekomst ook in een schone duurzame wereld leven. Zo is er een landelijke voorleesactie op de basisscholen en kinderboerderijen. Er zal worden voorgelezen uit een boek, geschreven door Prinses Laurentien en Jan Terlouw, dat als thema natuurontwikkeling en economische ontwikkeling heeft.

IMG_20151001_194424Verder zijn er heel veel leuke proef- en infomarkten en andere activiteiten in heel het land. Je kunt alle informatie vinden op de website. In ieder geval hoeft niemand zich te vervelen dit weekend.

De leukste activiteit vind ik de Global Dance Challenge. Op NS station Utrecht Centraal worden vrijdagavond reizigers uitgedaagd zoveel mogelijk energie op te wekken door te dansen op de Sustainable Dance Floor van Energy Floors. Doel: het wereldrecord verbreken! Als je dit wat te heftig vindt doe dan wat anders, er zijn bijvoorbeeld ook veel particulieren die hun biologisch verbouwde groenten en fruit verkopen. Dus geen uitvluchten, er is voor ieder wat leuks. In ieder geval tot vrijdag!